این شهر قدیمی و زیبا ، بعنوان مهمترین بندر شمالی ایران در حاشیه جنوب غرب دریای خزر و در فاصله 40 کیلومتری شهر رشت واقع و از دو قسمت غازیان و انزلی تشکیل شده است که در گذشته به وسیله پلی متحرک از یکدیگر جدا می شده اند . این شهر از دو جهت دارای اهمیت است یکی اینکه مهمترین بندر تجاری ایران در ساحل دریای خزر به شمار می رود و دیگر اینکه با توجه به قرار گرفتن در ساحل ماسه ای این دریا از موقعیت مناسبی برای جذب گردشگران به منظور تفریح و استراحت برخوردار است. این بندر زیبا دارای امکانات اقامتی، پذیرایی و اماکن تفریحی بسیار زیادی می باشد که می تواند به گردشگران عرضه نماید. در خصوص نام انزلی نظرات متعددی وجود دارد. از جمله ساکنان قدیمی انزلی روسها بودند که آن را زنزلی نامیده اند (به معنی بمان و توقف کن ) و در روایتی دیگر آمده است که فرمانده قشون عرب به منظور استراحت سپاهیانش در این مکان گفت انزل یعنی فرود آیید و در بعضی مناطق انزلی را به معنی لنگر گاه و یا دروازه می نامند . اما عده ای معتقدند دو برادر به نام های غازان خان و انزل خان بانیان این شهر بوده اند که نام دو بخش شهر انزلی از آنها اقتباس شده است.
بندر انزلی از دیر باز با روسیه سابق در تماس بوده و در نتیجه یکی از راه های ارتباط با غرب به شمار می رفته است و به همین خاطر به دروازه اروپا مشهور است. حصیر بافی ، نازک کاری چوب و معرق و نقاشی مینیاتور از عمده تولیدات صنایع دستی این شهرستان می باشد.
اَنْزَلى، شهرستان و شهری بندری در استان گیلان و تالابى به همین نام در این شهرستان است . معنا و مفهوم انزلى به درستى روشن نیست. در بعضى از منابع کهنتر این نام را به صورت «انزر» آوردهاند. نام انزلى را بعضى از نویسندگان با اظهار نظرهای شخصى، افسانهها و پندارهایى در آمیختهاند که پذیرش اغلب آنها دشوار است . در متون متعلق به سدههای پیشین لنگرگاه انزلى را فُرضة انزلى نیز نامیدهاند که به معنای جای در آمدن به کشتى از لب دریاست. هنوز بزرگترین دهستان بخش مرکزی شهرستان بندر انزلى با نام بالنسبه قدیمى «چهار فریضه» مشهور است .آب و هوای شهرستان انزلى معتدل و ملایم است و بارانى شبیه مناطق مدیترانهای دارد و روزهای بارانى به حدود یک سوم سال مىرسد.
جاذبه های گردشگری و تاریخی
تالاب
بین المللی انزلی ، پارک ساحلی و بلوار ، تالاب سر خانگل ، مجموعه ساحلی ،
اقامتی سنگاچین و کپورچال ، کاخ موزه نظامی میان پشته ، فانوس دریایی ،
برج ساعت و موج شکن ، پل قدیمی غازیان ، عمارت شهرداری.
زیارتگاه ها و اماکن مذهبی
بقاع
بی بی حوریه شالیور امام زاده صالح از نوادگان امام موسی کاظم (ع)
(غازیان) بقاع آقا سید محمد نجفی (غازیان) و امام زاده ابراهیم (ع).